عشقورزی و دوست داشتن دیگران، لازمهی ضروری زندگی هر فردی است. همانطور که در مقالهی نشانههای عشق واقعی(لینک) اشاره نمودیم، همهی انسانها به دوست داشتن و دوست داشته شدن نیاز دارند. در یک رابطهی سالم، دوطرف رابطه، احساس رضایت و آرامش و امنیت دارند. اما گاهی دوست داشتن از حالت طبیعی خود خارج شده و افراطگونه میشود. اینجاست که عشق، جای خود را به وابستگی شدید عاطفی داده است. طوری که فرد احساس میکند بدون آن شخص قادر به ادامهی زندگی و حتی انجام هیچکاری نیست. شاید بپرسید برای رهایی از وابستگی عاطفی چه باید بکنیم؟ اصلا آیا لازم است که وابستگی خود را ترک کنیم؟ چگونه علاقهی زیاد و وابسته بودن به کسی، به ما آسیب میزند؟
برای پاسخ به این سوالات و درک بهتر مسئلهی وابستگی عاطفی، در مقالهی رهایی از وابستگی عاطفی، از سایت ایرانا همراه ما باشید.
تعریف وابستگی عاطفی چیست؟
احساس علاقهی شدید و افراطی فرد به اشخاص یا مکانها را وابستگی عاطفی میگویند. این عشق افراطی ممکن است به والدین، شریک عاطفی،دوست یا حتی یک محیط مانند محل کار باشد. شادی و آرامش فرد وابسته به حضور فردی که به او وابستگی دارد، گره خورده است. وابستگی عاطفی باعث کاهش اعتماد به نفس و قدرت تصمیمگیری در فرد وابسته میشود. این فرد خود را محتاج مراقبت دیگران میداند و به خواستهها و نیازهای خود آگاه نیست. به طوری که برای انجام کوچکترین کارهای خود، منتظر نظر شریک عاطفی خود است.
این افراد همیشه به دنبال تأیید و تعریف دیگران هستند و سعی میکنند به هر طریقی که شده همه را از خود راضی نگه دارند، حتی اگر باعث شود مهمترین خواستههای خود را زیر پا بگذارند.
اشخاصی که وابستگی عاطفی شدید دارند، به حدی به طرف مقابل رابطه میچسبند که او را خسته و کلافه میکنند. این افراد ترس شدیدی از تنها ماندن و طرد شدن دارند. به همین دلیل حتی اگر در یک رابطهی مخرب و سمی هم باشند، به دلیل همین ترسها و نگرانیها، هرگز قدرت ترک رابطه و رهایی از وابستگی عاطفی خود را ندارند. زیرا این فرد، در مقابل عشق خود, مانند سرباز بی دفاعی است که با تیر زمینگیر شده است و دشمن هر بلایی که بخواهد میتواند بر سرش بیاورد!!!
نشانههای وابستگی عاطفی ناسالم کدام است؟
در ادامه به برخی از نشانههای وابستگی ناسالم عاطفی اشاره کردهایم. با بررسی این نشانهها و ویژگیهای رابطهای که در آن هستید، میتوانید به سالم یا ناسالم بودن آن پی ببرید و در صورت نیاز چارهای برای رهایی از وابستگی عاطفی خود بیاندیشید.
اما این نشانهها چیست؟
- مدام به دنبال تأیید دیگران هستید.
- اعتماد به نفس پایینی دارید.
- احساس حقارت و بیارزشی میکنید.
- به تنهایی قدرت تصمیمگیری ندارید.
- بدون حضور فردی که به او وابستهاید، حس امنیت و آرامش و شادی ندارید.
- احساس بیعرضگی میکنید و فکر میکنید بدون طرف رابطه از پس هیچکاری برنمیآیید.
- عزت نفس ندارید و برای راضی کردن طرف رابطه، حتی خط قرمزهای خود را زیر پا میگذارید.
- ترس از تنهایی و طرد شدن دارید و برای ماندن در کنار فرد موردعلاقهیتان، دست به هرکاری میزنید.
- اگر طرف رابطه به کسی جز شما ابراز علاقه و توجه کند، حسادت میکنید.
- بدون نظر و مشورت طرف رابطه، قادر به شروع هیچکاری نیستید.
- در روابط عاطفی خود تعادل ندارید. انتظار توجه و محبت فراوان دارید حتی اگر محبت نکنید.
- قدرت ترک رابطهی مخرب و سمی و رهایی از وابستگی عاطفی ناسالم خود را ندارید. حتی با اینکه به مخرب بودن آن آگاه هستید.
- مهارت نه گفتن و توان نه شنیدن به ویژه از طرف رابطهی عاطفی خود ندارید.
- مدام مثل چسب به شریک عاطفیتان چسبیدهاید و به اصطلاح آویزانش هستید!
چه چیزهایی باعث وابستگی عاطفی ناسالم میشود؟
شخصیت وابسته، شدیدا به محیط خانواده و شیوهی تربیت و پرورش فرد مرتبط میباشد. تجربیات کودکی یا گذشتهی فرد، که منجر به احساس تنهایی، ناامنی و نداشتن اعتماد به نفس است؛ باعث شکلگیری شخصیت وابسته میشود. معمولا وابستگی شدید، حاصل تربیت غلط شیوههای مستبدانه و یا سهلگیرانه است.
برای آشنایی بیشتر با شیوههای تربیتی فرزندان میتوانید به مقالهی شیوه های فرزندپروری در دنیای امروز(لینک) مراجعه نمایید.
والدینی که شدیدا کنترلگر بوده و در تربیت فرزندان سختگیر هستند و والدینی که شدیدا از فرزندشان حمایتهای افراطی میکنند؛ هیچکدام اجازه مستقل شدن به کودک را نمیدهند. فرزندان این خانوادهها اعتماد به نفس و قدرت تصمیمگیری پایینی در انجام حتی کارهای شخصی خود دارند و همیشه خود را نیازمند خانواده میدانند.
ضمن اینکه فرزندان شدیدا مهرطلب بار آمده و همیشه به دنبال به اصطلاح گدایی مهر و محبت و تأیید و تمجید دیگران هستند. فرد وابسته، مدام به دنبال شخصی است که از او مراقبت و پرستاری کرده و مسئولیت کارهایش را بپذیرد.
در برخی از افراد حوادث ناخوشایند و آسیبهای روحی شدید، میتواند زمینهساز شکلگیری شخصیت وابسته شود.
وابستگی عاطفی شدید چه آسیب هایی به فرد می زند؟
وقتی فرد در همهی نیازها، خود را وابسته به دیگری ببینید و قادر به تصمیمگیری و انجام کارهای خود نباشد، احساس بیکفایتی کرده و منجر به کاهش اعتماد به نفس او میشود.
از طرفی به دلیل ترس از تنهایی و طرد شدن، استرس جزء جدانشدنی زندگی آنهاست. به همین دلیل احتمال افسردگی در آنها زیاد است. این افراد اگر با مرگ یا خیانت طرف رابطهی خود مواجه شوند، دچار افسردگیهای شدید خواهند شد.
از مشکلات دیگری که فرد وابسته به آن دچار است، عدم قدرت تصمیمگیری و حل مسئله است. شخص وابسته به توانمندیهای خود اعتماد ندارد و همیشه منتظر است بقیه برایش تصمیم بگیرند.
به دلیل عزت نفس پایین حتی اگر در یک رابطهی مخرب و آسیبزا باشد، از ترس تنهایی، توان رهایی از وابستگی عاطفی خود را ندارد.
راهکارهای رهایی از وابستگی عاطفی چیست؟
اگرچه وابستگی ناسالم، باعث آسیبهای بسیاری در فرد وابسته میشود، اما خوشبختانه برای رهایی از وابستگی عاطفی، راهکارهای زیادی وجود دارد که میتوانید با استفاده از آنها، وابستگی شدید خود را ترک کنید.
- از دیگران کمک بگیرید
اگر احساس میکنید که درحال فرورفتن در باتلاق یک وابستگی عاطفی ناسالم هستید، از دوستان، افراد مورداعتماد و یا متخصصین روانشناسی درخواست کمک کنید. زیرا کنار آمدن با این مشکل، آن هم به تنهایی، برایتان سخت خواهد بود. همینکه پذیرفتهاید و به دنبال درمان هستید، بیشتر راه را طی کردهاید.
- نوع و میزان وابستگی خود را بررسی کنید
با شناخت وابستگی عاطفی خود، میتوانید در تغییر و اصلاح آن نتیجهی بهتری بگیرید. با دقت ارتباطاتتان را بررسی کنید و ببینید کدام قسمت این رابطه سالم و کدام قسمت آسیبزاست؟ این رابطه کجاها برایتان مفید و کجاها به ضررتان بوده است؟
- با خودتان دوست شوید
خودتان را دوست داشته باشید و از خودتان مراقبت کنید. احساسات و نیازهای عاطفی خود را شناسایی کنید و بدون کمک دیگران و به تنهایی به نیازهایتان پاسخ دهید. از کارهایی که باعث خوشحالی و آرامشتان است، یک لیست تهیه کنید و به صورت مستقل، شروع به انجام آنها کنید. وقتی بتوانید به تنهایی باعث شادی و رضایت درونی خود شوید به مرور اعتماد به نفستان افزایش خواهد یافت. شاید در ابتدا سخت به نظر برسد، ولی دست از تلاش برندارید.
- نقاط قوتتان را بنویسید
قطعا شما هم نقاط قوت بسیاری دارید که در این رابطهی عاطفی ناسالم، آنها را به فراموشی سپرده بودید. همین الان دست به کار شوید و تمام نقاط قوت و موفقیتهایی که در زندگی داشتهاید بنویسید. حالا دوباره از اول لیستتان را بخوانید و از حس قدرت و استقلالی که به شما داده، لذت ببرید.
- مدیتیشن کنید
وقتی که شما به طور مداوم به مدیتیشن بپردازید، به مرور اضطراب و افسردگی جای خود را به آرامش و احساس نشاط خواهد داد. مدیتیشن به شما کمک میکند که به جای تمرکز بر دیگری، روی خودتان تمرکز بیشتری کنید.
- ریشهیابی کنید
در ذهن و زندگیتان جستجو کنید تا بفهمید چه اتفاقات و رفتارهایی، شما را به یک فرد وابسته تبدیل کرده است. با ریشهیابی مشکلتان بهتر میتوانید در جهت حل آن قدم بردارید.
- از کنترل دیگران دست بردارید
وابستگی عاطفی شدید، باعث میشود، احساسات و رفتارهای طرف مقابل را براساس تمایل خودتان کنترل کنید. بهتر است تمرکزتان را روی کنترل احساسات خود گذاشته و بپذیرید که هر فردی افکار و عقاید خود را دارد.
مسئول احساسات خودتان باشید
نباید انتظار داشته باشید که در مواقع احساس ناراحتی و غم یا در شرایط دشوار، دیگران برای بهبود حال شما تلاش کنند. مسئولیت احساسات و حال خود را بپذیرید و برای آرامش و رضایت درونی خودتان، کارهایی که لازم است انجام دهید. مثلا ورزش کنید. خودتان را به یک قهوه دعوت کنید یا به سفر بروید.
- با دوستانتان وقت بگذرانید
اگر دوستانی داشتید که به دلیل وابستگی عاطفی شدیدتان، مدتهاست خبری از آنها نگرفتهاید، به سراغشان بروید. برای وقت گذراندن با آنها برنامهی منظمی داشته باشید و روابط اجتماعی خود را افزایش دهید.
برای پیدا کردن دوستان جدید میتوانید به باشگاه بروید یا در یک کلاس هنری ثبتنام کنید. پرداختن به فعالیتهای اجتماعی، از تمرکز تک بعدی شما بر رابطهیتان جلوگیری کرده و در رهایی از وابستگی عاطفی ناسالم، شما را یاری خواهد کرد.
- از رواندرمانگر کمک بگیرید
اگر احساس میکنید شدت مشکلتان به حدی است که رهایی از این وابستگی عاطفی به تنهایی برایتان مقدور نیست، بهتر است از یک روانشناس کمک بگیرید. متخصص سلامت روان، با استفاده از تکنیکهای مختلف رواندرمانی، شما را برای عبور از این مسیر دشوار، همراهی خواهد کرد.
سخن پایانی ایرانا
رهایی از وابستگی عاطفی ناسالم، یعنی رهایی از اضطراب مداوم، رهایی از افسردگی و عزت نفس و اعتماد به نفس ضعیف. ترک وابستگی شدید یعنی استقلال، قدرت تصمیمگیری، آزادی خیال، احساس آرامش و رضایت درونی. باید بپذیرید که شما لایق خوشبختی هستید و تنها کسی که مسئول خوشبختی شماست، خود شمایید! توقعاتتان از دیگران و حتی شریک عاطفیتان را کنار بگذارید و برای رسیدن به اهداف و خواستههایتان تلاش کنید. قرار نیست همه را از خود راضی نگه دارید. خودتان را دوست داشته باشید و به خود و علایقتان احترام بگذارید. اولین فرد ارزشمند زندگیتان خودتان هستید. با خودتان کمی مهربانتر باشید. تا آزادی احساس و عاطفه از زندان وابستگی، تنها یک قدم فاصله دارید. نترسید و قدم بردارید.
برای دریافت مشاوره و راهنمایی در مورد رهایی از وابستگی عاطفی یا هر کدام از مشکلات روانشناسی، میتوانید به متخصصان کارآمد ایرانا اعتماد کنید. ایرانا تا بهبودی کامل، همراه شما خواهد بود.
دیدگاه خود را درج کنید